gesticht

Een berg in het drijfzand, deel 2

Het gesticht

1985

Na een jaar studieschuld te hebben opgelopen besluit ik om de brui eraan te geven. Ik ga geen leraar worden. Ik heb ook helemaal geen zin om ooit voor een klas te staan. Bij de gedachte dat ik stage moet gaan lopen breekt het klamme zweet mij uit. Maar wat moet ik eigenlijk, zonder duidelijke voorkeur of ambitie? Dan valt mijn oog op een advertentie in de krant. Een  psychiatrische inrichting zoekt verpleegkundigen in opleiding. Studeren en geld verdienen, dat klinkt goed! Psychiatrische inrichting  klinkt  minder aantrekkelijk, maar impulsief schrijf ik een sollicitatiebrief en tot mijn stomme verbazing word ik nog aangenomen ook.

Mijn eerste stage is een eitje, een afdeling voor verblijfspsychiatrie voor ouderen. De ouderen zijn redelijk zelfstandig en over het algemeen is het erg rustig en gezellig. De vraag waarom deze patiënten, die soms al vanaf hun twintigste in de psychiatrie zijn opgenomen, nooit teruggekeerd zijn naar de maatschappij dringt zich bij mij op. Zo gek zijn ze nou ook weer niet.

De volgende afdeling is van een totaal andere categorie. Een gesloten afdeling in een oud troosteloos paviljoen.  De afdeling is gemengd, mannen en vrouwen door elkaar en de patiënten zijn chronisch knalpsychotisch. De ontvangst is erg vriendelijk maar al snel blijkt dat het team van vaste verpleegkundigen wel heel erg klein is en het unithoofd die mij begeleidt veel ziek is. Ik  zal vooral  samenwerken met uitzendkrachten en andere leerlingen. De open afdeling ernaast, onder hetzelfde dak  is goed bevolkt met verpleegkundigen maar er wordt weinig afgelost om het tekort op de gesloten afdeling te verhelpen.

Hoewel ik mijzelf erg opgesloten voel op de afdeling en de verantwoordelijkheid veel te groot is (omdat een bewoner elke dag gesepareerd moet worden) denk ik er niet aan om te stoppen met de opleiding . Het lukt redelijk om mij staande te houden en op een of andere manier kan ik  die onberekenbare patiënt  goed benaderen. Het is een interessante afdeling. De patiënten  zijn stuk voor stuk zeer unieke persoonlijkheden. Ze hebben de tools niet om zich anders voor te doen dan ze zijn en dat is op een bepaalde manier ontwapenend. Sommige momenten zijn zelfs humoristisch. Op een normale werkplek zal je niet snel meemaken dat er koffie gezet wordt van het water uit een zwaar vervuild aquarium, of dat iemand een handstand uitprobeert in een toiletpot. Met de kennis van nu zou ik de afdeling beschrijven als een no-go-area, een afdeling die beleidsmatig onbestuurbaar geworden is en waar men zich van af gekeerd heeft als een melaatse patiënt.

In mijn derde stage krijg ik nog een keer de eer  om op een gesloten afdeling te werken (kortdurende opname voor mannen). Deze keer onder goede begeleiding van een hecht team. Ook dit paviljoen stamt uit 1900 en sindsdien is er amper  gemoderniseerd. De zalen zijn groot maar privacy is een heel raar woord. De patiënten slapen met z’n allen op een slaapzaal. Alle bedden staan gebroederlijk op  een rijtje , slechts gescheiden door een nachtkastje.

Na vele jaren wordt het gesticht uiteindelijk gemoderniseerd en het karakter van het gesticht verandert aan de buitenkant ingrijpend. Het geld stroomt blijkbaar als water want er komen ook steeds meer  verpleegkundigen aan bed en elke patient krijgt een behandelplan.

'Thea'
‘Thea’

 

2012,  de grote bezuiniging

De geldstroom droogt op, de psychiatrie moet flink bezuinigen en dat is op de werkvloer goed te merken. De afdeling is chronisch onderbemand, de werkdruk is torenhoog. Protesteren helpt niet.  Uiteindelijk dient familie een klacht in bij de directie vanwege de slechte zorg. Dat  lijkt  te helpen, er is even een patiëntenstop, wat betekent dat een leeg bed niet opgevuld wordt.

Psychologen, psychiaters en maatschappelijk werkers verlaten massaal het gesticht. Deels omdat ze wegbezuinigd worden en deels  omdat ze geen vrede kunnen sluiten met het bezuinigingsbeleid en uit zichzelf het gesticht verlaten. Ondanks dat komt de directie niet op het idee de koers te wijzigen. Er ontstaat een groot tekort aan behandelaren.

Zomer 2013, moeilijke keuzes

Toch maar gebeld voor een nieuwe anti-decubitusmatras voor een patiënt in de terminale fase. Het matras moet geleverd worden door een bedrijf . Ze komen zo snel mogelijk, want het matras waar de patiënt op ligt is op onverklaarbare wijze aan het leeglopen. Dat gebeurde al sinds gisteren. Er was die dag geen vast personeel  en niemand is op de gedachte gekomen om de hulp in te roepen van een leidinggevende of de verpleegkundigen die op de andere units rondlopen.

De man die het nieuwe matras komt afleveren helpt mee, hoewel dat vast niet in zijn arbeidsovereenkomst staat. Met laken en al tillen we haar op de brandcard. Het matras kan nu snel verwisseld worden. Zo te zien  is niet meer  bij kennis, of zou ze toch iets meekrijgen van het gesjouw? We proberen de manouvre zo voorzichtig mogelijk uit te voeren  en ik vraag mij tegelijkertijd af of het hele idee  wel verstandig is. Door al dit gesjouw  kan ze sneller overlijden. Wat doe ik haar aan met deze zinloze actie? Tegelijkertijd komen in mijn hoofd al die voorbeelden op van patiënten die wekenlang in de terminale fase verbleven. Het is niet mogelijk om te voorspellen of ze nu zal overlijden of over een week. Verstandelijk gezien maak ik de juiste keuze, denk ik. Drie uur later overlijdt ze op een goed gevuld matras.

December 2013, een visioen

Ik loop met een  rugzak op de weg. De rugzak is flink  gevuld. Ik haal er een  aantal malen  een brokstuk uit, tot ik uiteindelijk op een enorm grote steen stuit. Deze steen weegt het zwaarst van allemaal. Met deze steen blijf ik maar rondlopen. Ik vraag mij af wanneer ik deze steen kwijt zal raken. Dit visoen gaat over mijn werk, waarvan ik aardig overbelast ben geraakt, dat kan niet anders. Of niet? Leg ik dit beeld niet teveel buiten mijzelf en mijn persoonlijke omstandigheden? Wat is die allergrootste steen waar ik maar mee rond blijf lopen? Het eind van het visioen intrigeert mij nog het meest.

 

Deel 1

Advertenties

15 thoughts on “Een berg in het drijfzand, deel 2”

  1. Wederom knap gecomponeerd en erg vlot en goed geschreven. Beklemmend visioen, de steen die je nergens kwijt kan. Combinatie van verantwoordelijkheidsbesef, dat je niet kan loslaten (of dat jou niet loslaat?) en machteloosheid?

  2. @Filip
    Het maffe is dat er waarschijnlijk een eenvoudige oplossing is voor de melding zelf, misschien is dat de grootste steen wel.

    De maatschappij en de gemiddelde werknemer in de zorg neemt genoegen met het idee dat er te weinig geld zou zijn bij instellingen nu de overheid de kraan dichtgedraaid heeft en ze dus niet anders kunnen dan flink bezuinigen op de werkvloer. De instelling heeft een excuus.

    Feit is dat er jarenlang veel geld verdiend is aan verblijfspsychiatrie. Dat geld heeft men nooit hoeven verantwoorden en is nooit goed besteed.Modernisering kwam heel laat op gang en de gebouwen die toen neergezet zijn, zijn alweer rijp voor de sloop. Zo leeft de gemiddelde verblijfspatient in een omgeving waar een asielzoeker zijn neus voor zou optrekken en waar maatschappelijke verontwaardiging over zou ontstaan(vooral in de linkse hoek die oorverdovend stil blijft))

    De overheid zegt terecht dat er te weinig geïnvesteerd is om patiënten weer naar huis te laten terugkeren. Een meer autonome patient kost de overheid minder geld, denkt men. Die nobele gedachte zie ik als verkapte bezuiniging.
    Patienten op de rails houden en weer terug te laten keren naar de maatschappij, met begeleiding , kost ook geld en een investering.

    Te vergelijken met het vraagstuk rondom bejaarden waar de autonomie ook De oplossing zou zijn voor het financiele vraagstuk van de vergrijzing.
    Verschil met de bejaardenzorg is dat daar meer geïnvesteerd is in de woonomgeving.

  3. @Derk
    Misschien moet de beerput maar helemaal open over de zorg in Nederland. Maar wie gaat dat doen?
    Het werkvolk in de bejaardensector is behoorlijk monddood, ook wel door het lage opleidingsniveau.
    In de GGZ werken steeds meer mensen zonder opleiding aan bed die een enorme verantwoordelijkheid krijgen over een groep.
    Je zit met je signaleringsfunctie, als je geen kennis hebt zie je minder, of zal je niet weten dat het ook anders kan en patienten wel degelijk meer op kunnen knappen.
    IN de GGZ kan alles, het is immers niet direct aantoonbaar of een patient opknapt van de aangeboden zorg, of juist niet.

    Tel daarbij op dat GGZ patienten in de regel niet vaak familie hebben die voor ze opkomt omdat familie banden meestal zwaar onder druk zijn komen te staan door de ziekte van de patient.

    De instelling waar ik zelf werkzaam ben had al ene flinke achterstand in scholing (waaronder ook de BHV cursussen). Het werkvolk wordt achterlijk gehouden. Ik denk dat de psychiatrie weer honderd jaar terugvalt (gen differentiatie, geen kennis)
    En dat terwijl er genoeg kennis is.
    Dat maakt het bestuur in deze tijd dubbel en dwars verantwoordelijk.

    Te vergelijken met een algemeen ziekenhuis die onnodig een been amputeert met een botte zaag.

    Het is dus een samengaan van een heleboel factoren die elkaar versterken in een neerwaartse spiraal.

    Tel daarbij op dat de regering van plan is om de ontslagregeling voor werkgevers te versoepelen.
    De weinig weerbare groep die werkzaam is in de gezondheidszorg zal zijn (meestal haar ) mond nog minder opentrekken, bang voor je baan.

  4. Boeiend. Ik heb jarenlang in de gezondheidszorg gewerkt als financieel medewerker en volg de ontwikkelingen nog altijd van dichtbij.
    De gezondheidszorg is geen geheel. De sector waar mensen worden genezen is populair. Het leuke van een ziekenhuis is dat er veel mensen komen en meestal weer beter weggaan. Daar hebben we veel geld voor over. Wat minder populair zijn de verpleeghuizen, daar kom je meestal levend in, gaat (soms met pieken en dalen) achteruit en verlaat dood het pand. We hebben een grote kans om een oud te worden, dus ja we hebben er nog wel wat geld voor over. Daarna komt de zorg voor verstandelijk gehandicapten. Josti-band is leuk, down is hip, maar iemand met een IQ van 20 is toch minder aantrekkelijk. Onderaan komt de chronische psychiatrische patiënten. Dr Phil vinden we prima, iemand die ontspoort is even flink confronteren en hup de oplossing is nabij. Cognitieve gedragstherapie ook leuk, je bent binnen 12 sessies zo weer de oude.
    De onderlinge meningsverschillen en behandelingen in de GGZ maken de sector ongeloofwaardig en niet de moeite waard om geld aan te verspillen. Ik heb een symposium meegemaakt waarbij de hooggeleerde psychiaters geen raad wisten met een psychiatrisch patiënt die ook achter het spreekgestoelte plaats nam. We lachen dagelijks om de karikatuur van Siegmund in de Volkskrant.

  5. @Rob

    Het probleem komt van verschillende kanten. De zorg is ook behoorlijk kapot gedraaid op subsidie. Het is der mate een zooi geworden dat de overheid behoorlijk in het duister tast.

  6. @DsDre

    Geen eer aan te behalen, schrijf je eigenlijk, omdat er geen genezing is.
    En stabiliseren? Wel haalbaar?
    Psychoses behandelen met medicatie? Of juist niet?
    Met goede begeleiding, toezicht en structuur op de werkvloer kun je de boel wel een stuk leefbaarder houden, daar ben ik van overtuigd.
    In principe heeft de psychiatrie door te bezuinigen op oa therapievormen en dagbesteding een gigantische sprong achteruit gemaakt.

  7. @Rob

    Een TV-serie met mensen die in een ziekenhuis worden genezen scoort in kijkcijfers nu eenmaal hoger dan een psychiatrische inrichting waarin mensen niet genezen maar gestabiliseerd worden. De garismanisen spelen ook op die behoefte in, genezingen zijn het uithang bord waar mensen op afkomen.

  8. @DsDre
    Ik denk dat het niet zozeer een gebrek aan brede publieke belangstelling is, maar meer een signaal van een angstcultuur bij een kwetsbare groep en verregaande afhankelijkheid. Wat er nu in de media terecht komt is nog niet eens het topje van de ijsberg.

  9. Ik ken deze sector heel goed. Om als verzorgende met deze mensen te moeten werken heb je een zorgverlenende houding nodig, met de garantie dat aan wie je hulp verleend niet zal genezen, niet populair bij anderen is, dat jezelf slecht gewaardeerd wordt zowel in geld als waardering van derden, uitgezonderd sommige cliënten en naasten. Kortom als je al te assertief bent hou je het er niet, nauwelijks uit, maar daar zit als nadeel aan dat er bijna niemand opkomt voor deze groep.
    Degene die nu de misstanden in de verpleeghuizen in Den Haag aan de kaak stellen worden onder druk gezet om hun mond te houden, niet alleen door de politiek maar ook door de cliëntenraden.

  10. @DsDre
    Inderdaad, een hele goeie van Youp.

    Een nog groter probleem dan een vieze piesbroek is misschien wel veiligheid. Alle demente bejaarden zitten door elkaar, gedragsgestoord- zwak. Als demente psychopaat kun je vrijelijk je gang gaan, geen hond die er op let of de rest van de populatie er wel veilig bijzit.

  11. Zo langzamerhand begint men het licht te zien in zorg land.
    http://www.skipr.nl/actueel/id20334-controle-verpleeghuis-moet-onaangekondigd.html
    Maar er is ook goed nieuws uit GGZ land.

    Utrechtse psychologe is Mooi Mens 2014

    De Utrechtse psychologe Lisa Tarmidi is uitgeroepen tot Mooi Mens 2014. Tarmidi opende een ‘lifestylestore’ aan de Oudegracht in Utrecht, waar mensen met een psychiatrische achtergrond in de kapsalon kunnen werken.

    Tarmidi werkt zelf in de geestelijke gezondheidszorg. Volgens haar vallen mensen die behandeld zijn in de psychiatrie tussen wal en schip als ze zonder hulp verder moeten. In haar kapsalon kunnen dergelijke mensen in hun eigen tempo leren om weer een plek in de maatschappij te vinden. Tarmidi werd gekozen uit 338 kandidaten. Hiermee biedt zij een nieuwe vorm van hulp bij re-integratie inclusief de zorg die de cliënten ook na behandeling nog nodig hebben.

Reacties zijn gesloten.